Verbondenheid met de kwetsbaren binnen

Wake juni 2015

De wake op 7 juni 2015 was geen samenkomst van verharde mensen. In onze gedachten verbonden met de kwetsbare mensen binnen, konden we samen onze stem verheffen en hem een lied geven. Zo verwoordden we ook met zijn allen het gebed in hoop op recht van een vreemdeling uit het Detentiecentrum (te lezen in bundel Medemens 3, KIA).

En we zongen de woorden, die ons bereikten vanuit de bovenlichten van het Detentiecentrum, die ons vrede wilden geven en dank voor alle betrokkenheid. Vragenderwijs spraken we over hoe ver de humanisering van het DTC Kamp van Zeist nu gevorderd is. Daar zijn veel stappen te gaan. Nog is het geen morgen en is waken geboden.

Zo roepen we ook: De overheid dient de IOM, de Internationale Organisatie voor Migratie, financieel te steunen om zijn assistentie bij gezinshereniging weer te hervatten. De IOM assisteerde bij gezinshereniging van 13.209 familieleden in de afgelopen 20 jaar en moet daar door geldgebrek mee stoppen. Wij stoppen niet, we blijven de ingang van het DTC verbloemen en waken door. We shall overcome.

Ongemakkelijke vrijheid

Wake mei 2015

Het is drie mei. Deze week staan we stil bij de bevrijding, 70 jaar geleden. Zeventig jaar vrijheid en nog steeds vertellen we elkaar de verhalen over die tijd van bezetting en onvrijheid. We vertellen de verhalen om niet te vergeten en om steeds weer te beseffen wat vrede en vrijheid betekenen. 

We vieren de bevrijding uit de klauwen van de Duitse bezetter in de 2de Wereldoorlog. Natuurlijk is dat reden voor feestvreugde. Maar we denken ook aan de slachtoffers van die barbaarse bezetter en we noemen de namen van hen die gevallen zijn voor vrede en vrijheid.

Dat is nodig, want daardoor beseffen we misschien ook het ongemakkelijke van onze vrijheid. Want hoeveel vrijheid kunnen we eigenlijk aan met z’n allen? Wat is vrijheid waard als we daarbij ons menselijk gezicht verliezen?

Als alles voor de wind gaat lijken we soms heel menselijk, maar als er spanningen zijn, kunnen we zo maar terugvallen in wreedheid. We kunnen zomaar wolven worden voor elkaar. Wat betekent het als cijfers en regels belangrijker zijn dan mensen, als geld belangrijker is dan gerechtigheid.

Wat betekent het als we mensen niet meer zien als mensen van vlees en bloed, niet meer zien als mensen met een naam, maar als wezens met een nummer, als we het hebben over illegalen, ongedocumenteerden, uitgeprocedeerden of verwijderbare vreemdelingen.

Dan is de menselijke waardigheid in het geding, van de ander en dus ook van onszelf. Wie hier in vrijheid voor deze hekken staat, voelt zich ongemakkelijk. Vrijheid stelt ons vragen. Juist vandaag. Hoe gaan we om met elkaar en hoe gaan we om met onze vrijheid? Elk mens mag er zijn, ieder mens heeft recht op een veilige plek in Gods licht. 

Kees van der Zwaard schreef een mooie tekst. Deze tekst lezen we hier bij de hoge hekken van het detentiecentrum: 

Alles wat ik zoek
is een plek om te bestaan
een huis om in te wonen
een weg om langs te gaan
een wei, een plein, een tuin, een tent
ik zoek vooral een stem die zegt:
goed dat je er bent.

Die stem is mijn bestemming
die woorden zijn mijn doel
achter mijn beklemming
leeft een diep gevoel
een ongehoord verlangen
dat zachtjes naar me wenkt
en fluistert:
laat je niet zo leiden
door wat een ander van je denkt.

Dus ik hoef niet aan te komen
met wat ik kan en wat ik doe
ik hoef niet uit te leggen
man, ik ben zo moe
niet reserveren, niet beleggen
geld speelt geen rol
en niemand zal er zeggen:
sorry, het is vol.

Dat is wat ik zoek
een plek om te bestaan
een huis om in te wonen

een weg om langs te gaan
een wei, een plein, een tuin, een tent
ik zoek vooral een stem die zegt:
goed dat je er bent.

Deze tekst lezen we hier, omdat onze hoop niet is tegen te houden door hekken, al zijn ze nog zo hoog. Wij kennen de stem van de hoop: dat we op weg zijn naar een veilige en bewoonbare aarde, een aarde waar het goed is om te leven voor iedereen.

Eerste Paasdag

Wake april 2015

Achteraf gezien was de wake op 5 april 2015 een echte Paas-belevenis. Betrekkelijk veel mensen deelden met elkaar hun gevoel van opstand op de eerste Paasdag tegen onrecht en onmenselijkheid. Verzet begint in het klein en in het onopvallende, maar zwelt aan. 

We hoorden het Paasverhaal van Pascal, die ettelijke keren in het Detentiecentrum Kamp van Zeist heeft vastgezeten en alles bij elkaar ook heel lang. Nu in Kinshasa een gevierd zakenman, dankbaar voor de hulp en de opleiding die hij hier heeft gekregen. Na bange avonturen en ellende, dankzij inspanningen van hemzelf, van onze en andere kanten, vormt zijn leven nu een bemoedigend Paasverhaal.

Amnesty International richtte onze aandacht op het nog altijd niet afgeschafte veelvuldig isoleren van gedetineerden in speciale isoleercellen. Een soort interne M.E. draagt geknevelde gedetineerden bij weerspannigheid naar een koude isoleercel. Je kunt om een tweede deken vragen, maar dat garandeert niet dat je die ook krijgt. Je kunt onder cameratoezicht de hele nacht huilen, je kunt na een jaar nog geestelijk kapot zijn. De advocaat weet in tal van gevallen van niets. Als je klaagt en de klacht wordt erkend, krijg je € 10 per dag schadevergoeding.

Jip van den Toorn, Amnsety

Voordat we de bloemen in het hek staken luisterden we naar de historische profetische oproep van Martin Luther King jr. uitmondend in We shall overcome en zo is het.

Laatste redmiddel

Wake februari 2015

Foto: Wout Zijp

De wake op 1 februari 2015 is op een  koude winterdag, maar de harten van een ruim veertig wakers kloppen warm voor de gedetineerden achter de hoge gevangenismuur verderop. Er wordt volop gezongen begeleid door onze gitarist Herman uit Enschede.

Strengere omstandigheden in het detentiecentrum

In weerwil van de toezeggingen aan de Tweede Kamer van een jaar geleden n.a.v. de tragische dood van de Russische jongeman Dolmatov, zijn de omstandigheden in het Detentiecentrum Kamp van Zeist niet humaner, maar integendeel strenger geworden. De tijd dat de celdeur open staat elke middag is een halfuur ingekort. Dit blijkt uit een recente brief van Kerk in Actie aan de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie.

‘Respect voor menselijke waardigheid’

Verder wordt stilgestaan bij de rechtbank uitspraak dat wie nu om bed, bad en brood komt als ongedocumenteerde, volgens de rechters niet in een vrijheidsbeperkende locatie mag worden opgesloten ‘uit respect voor de menselijke waardigheid en de normale ontwikkeling van het privéleven’. De staatssecretaris ging daartegen in hoger beroep.

Alleenstaande minderjarigen

In de uiterst problematische ‘gesloten gezinsvoorziening’, de paviljoens voor gezinnen met jonge kinderen achter de gevangenismuur van Kamp van Zeist, is ook apart plaats voor alleenstaande minderjarigen. Zij moeten daar van de staatssecretaris aan hun terugkeer werken. Daar, zegt hij, geldt nog meer dan in het cellengebouw dat opname alleen als laatste middel gebeurt. De waarde hiervan weten wij al zo lang we hier waken. En die weten ook de rapporteurs van de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Europese Unie en tal van NGO’s, zoals Amnesty International.

 De bloemen werden na het zingen van het wakelied en zingend ‘We shall overcome’ tenslotte in de insluitingshekken gestoken. Het was koud, maar droog. Niet mijn ogen.

Ja, wij zijn een toevluchtsland

januari 2015:

Foto Wout Zijp

een pleidooi voor herbezinning

Op 14 oktober 2014 is tijdens een ledenvergadering van het Diakonische Werk Bayern de volgende tekst aangenomen:

Beieren heeft nu al viermaal sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog een stroom mensen toevlucht geboden. Na 1945 kwamen Duitsers uit Silezië. Vanaf 1970 Sudeten uit Zevenburgen en Rusland. In de jaren 90 vluchtelingen uit Bosnië en sinds 2012 een stroom vluchtelingen uit Noord Afrika, het Midden Oosten en de Balkan. Maatschappij en politiek aarzelen tussen helpen en afweren. Als Diaconie pleiten wij ervoor dat de burgers van Beieren en allen die verantwoordelijkheid dragen duidelijk een nieuwe houding aannemen: Ja, wij zijn een toevluchtsland. Dat houdt in:

1. Ja, het is goed en terecht dat wij een toevlucht bieden aan mensen die uit nood en gevaar tot ons komen. Dat past bij de christelijke aard, bij de geschiedenis en bij het karakter van Beieren: de vrije staat is er om voor mensen in de knel een vrijplaats te zijn.

Nee, Beieren kan niet een apart eiland zijn dat zich de problemen van andere volken zo ver mogelijk van het lijf houdt en hoogstens gedwongen haar humanitaire plicht vervult.

2. Ja, wij zien vluchtelingen als dragers van hoop, als mensen met mogelijkheden en ervaringen uit andere culturen, die het leven in ons land verrijken en hun bijdrage voor de maatschappij van morgen kunnen leveren; denk aan de vergrijzing en het gebrek aan vaklui.

Nee, wij zien de identiteit van ons land en van onze cultuur niet bedreigd door de mensen die hier een toevlucht zoeken, wij zijn niet bevreesd voor de veranderingen die door hun komst gaan gebeuren.

3. Ja, wij nemen de uitdaging aan, de opname van een groter aantal mensen die bescherming zoeken te accepteren. Dat eist een aanpak in groter perspectief en aanmerkelijke financiële middelen op veel gebieden – van kinderdagverblijven tot beroepsopleiding, van gezondheidszorg tot de woningmarkt. Die middelen zijn investeringen in de toekomst.

Nee, het heeft geen zin de ogen te sluiten voor de omvang van die uitdaging, het heeft geen zin halfhartig en alleen ad hoc te reageren op een ernstige noodsituatie, het heeft geen zin de illusie te koesteren dat de toestand spoedig zal veranderen.

4. Ja, allemaal moeten we meehelpen. Om een groter aantal vluchtelingen op te vangen moet er een duidelijke samenwerking komen, van overheid, kerken en verenigingen, bedrijfsleven en industrie, en niet in het minst de media.

Nee, er is geen tijd meer voor het afschuiven van de verantwoordelijkheid op anderen, ook niet voor: ‘niet bij ons’.

5. Ja, we hebben een direct welkom nodig en wat daarbij hoort. De integratie van vluchtelingen gaat des te beter, naarmate de ondersteuning vroeger inzet: menswaardige onderkomens, medische zorg, advies, taalonderwijs, werkvergunning, scholing, erkenning van buitenlandse diploma’s, woongelegenheid en bewegingsvrijheid. Doel moet zijn dat de instromer zo snel mogelijk voor zichzelf kan zorgen .

Nee, het is een verkeerde strategie om de mensen die een toevlucht zoeken het oponthoud zo ongezellig mogelijk te maken, ze jarenlang vast te houden en hen arbeid te weigeren.

6. Ja, we kunnen de uitdaging aan, zoals dat ook vroeger met de stromen vluchtelingen gelukt is. Beieren heeft maatschappelijk voldoende hulpmiddelen en ideeën om ook nu een groter aantal nieuwkomers een goede start en een geslaagde integratie mogelijk te maken.

Nee, een retoriek van ‘de boot is vol’ doet geen recht aan onze capaciteiten. Als mensen spreken over grenzen aan de onze mogelijkheden, dan horen we vaak vooral onwil. Dat wijzen we af.

7. Ja, in dit alles zien wij onszelf, in diaconie en kerk, met name aangesproken, omdat de hulp aan mensen in nood en vluchtelingen tot de kern van christelijke geloofspraktijk hoort.

Als Werkgroep Vluchtelingenwerk vanuit de Raden van Kerken van Zeist, Soesterberg en Zeist onderschrijven wij deze tekst op alle genoemde punten. 

Sjaals en mutsen ingezameld voor de ingeslotenen

Sjaals en mutsen ingezameld voor de ingeslotenen

December 2014

“Deze mensen worden als boeven behandeld”, zegt een oud-medewerkster van het Detentiecentrum Zeist. Ze staat met haar neus voor de stalen toegangspoort, waarachter honderden illegalen zijn opgesloten. Om haar heen staan zo’n zeventig mensen met kaarsen en bloemen. Het is zondagmiddag 7 december en er wordt gewaakt.

“Ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft. Als alles duister is”, zingen de bezoekers van de wake. De groep loopt zingend vanaf de parkeerplaats naar het hoge hek. Vooraan een jongeman met lang krullend haar en een gitaar. Achter hem lopen vooral ouderen. De groep vormt met hun kaarsen en kleurrijke paraplu’s een fel contrast met het duistere monster van beton en staal dat in de verte opdoemt…

Isoleer, Illegaal, en gesloten gezinsvoorziening.

Oktober 2014

Isolatiecel

Je kunt een rondleiding krijgen door het Detentiecentrum, allervriendelijkste ontvangst.

Het is dan schrikken als je in de officiële gegevens leest dat vorig jaar 662 maal gedetineerde vluchtelingen in de drie detentiecentra in een isolatiecel werden opgesloten.  . Was het voor straf: dan gemiddeld 7 dagen. 30% meer dan eens. Elke dag zitten er dus vluchtelingen in een isolatiecel. Op advies van een psycholoog zijn voorzieningen beschikbaar. Komt de psycholoog zelf ook? En de pastorale zorg? Er is geen bezoek, in de isolatiecel staat een stoel, een toilet en een ventilator. Het beddengoed wordt overdag vaak weggehaald.  Een uur luchten in de luchtkooi. Tegenwoordig wordt er wat te lezen gegeven. Voor toch al getraumatiseerde mensen is  dit, naar wij vermoeden, vreselijk en volstrekt inhumaan.

Helemaal geen dansen op het slappe koord

We lezen de brief in de Volkskrant van 1 september jl. van Cees van den Broek, voorzitter St.Vluchtelingkinderen, Driebergen:

Er is sprake van een misverstand rond noodopvang van illegalen. Het asielbeleid zou vaak dansen op het slappe koord tussen de pijlers van juridische duidelijkheid en barmhartigheid.

Maar het Europees Comité voor Sociale Rechten van de Raad van Europa heeft deze zomer uitdrukkelijk bepaald dat ook illegalen bij de overheid aanspraak kunnen maken op basisvoorzieningen als onderdak, voedsel en kleding. Staatssecretaris Teeven kent die uitspraak. Niks dansen op het slappe koord. Juridisch kan het niet duidelijker. Ook het College voor de Rechten van de Mens is zeer bezorgd over de behandeling van afgewezen asielzoekers….Het waarschuwde in juni voor calamiteiten. Ook daaraan schijnt de staatssecretaris geen boodschap te hebben. Nu is het College niet zo maar een clubje vluchtelingenpamperaars maar bij wet in het leven geroepen. Teeven lapt dus niet alleen het Europees, maar ook het Nederlands recht aan zijn laars. Van afgewezen asielzoekers verwacht hij dat ze zich bij de uitspraak van een rechter neerleggen. Laat hij dat zelf ook doen. Dat had de trieste gebeurtenissen in de Amsterdamse parkeergarage wellicht kunnen voorkomen.

Herenigde gezinnen gezien?

Hetzelfde college heeft nagegaan hoe het ging met de bijna 20.000 aanvragen voor gezinshereniging in 2012. In eerste instantie werd de helft afgewezen. Het college heeft de staatssecretaris opgeroepen om ervoor te zorgen dat deze gezinnen hun mensenrechten kunnen realiseren. Er zijn te veel onnodige barrières, zoals de inkomenseis die niet in lijn is met de Europese Unie Gezinsherenigingsrichtlijn   en veel te streng wordt toegepast.

Nooit meer kinderen op Kamp van Zeist in de cel!

Gezinnen met kinderen die op Schiphol aankomen en niet door de Marechaussee en IND worden toegelaten, worden de daarop volgende twee weken niet meer in het Justitieel Complex op Schiphol in de cel gezet, maar nu hier binnen de muren van Kamp van Zeist in een zestal  kindvriendelijke gevangenispaviljoens. Met eigen kookgelegenheid, personeel zonder uniform en met groen verborgen omheining. Ook gezinnen die uitgeprocedeerd zijn worden vlak voor uitzetting hier opgesloten. Op een kale binnenplaats met celbeleving: het Detentiecentrum staat met zijn gebouwen op een grote zandvlakte omringd door 5 meter  hoge lange  betonnen muren.  Om de muren aan het oog te onttrekken kun je nooit genoeg struiken en bomen planten. Je zult ze moeten   slopen. Dat moet trouwens toch, want, we blijven dat bij herhaling benadrukken,  detineren in detentiecentra is wettelijk verboden. Die muren zijn illegaal. En kinderen moeten zich veilig en op hun gemak voelen. Op die kale zandvlakte staan volgens de planning sinds 1 oktober:  6 tijdelijke gezinspaviljoens voor max. 6 personen, een tijdelijk gebouw voor max. 10 alleenstaande minderjarige vreemdelingen en een activiteiten-gebouw. De permanente bouw moet op het Zeister stuk v/h grondgebied plaats grijpen in het eerste kwartaal van 2015.

 De staatsecretaris Teeven spreekt van een zorgwekkende situatie, wij ook. Hij maakt zich met zijn celbeleving zorgen over het onzekere bestaan in de illegaliteit dat kinderen tegemoet gaan als ze niet onder toezicht zouden staan, zoals 45 gezinnen ontsnapt uit de vrijheidsbeperkende locaties toen ze de datum van hun uitzetting hoorden. Dus, zegt hij, moeten kinderen in de gesloten gezinsvoorziening “zonder celbeleving”?  Wij zeggen tegen de staatssecretaris: hier geen kinderen in de cel ! Geen verscherping, geen terugval van beleid,  geen beleving van “geen celbeleving”! Niet hier, niet ergens anders, nee geen kind in de cel. Nooit meer opnieuw hier kinderen in de cel. 

Westwind (naar: Miriam Makeba)

 september 2104

Op ons netvlies beelden van het neergeschoten vliegtuig MH17. Vuur en geweld. In contrast daarna de respectvolle behandeling van de omgekomenen, lange kolonnes rouwauto’s, bescheiden klappende mensenmenigten langs en boven de snelweg.

Tegelijkertijd gerichte aanvallen op kinderen in het Midden-Oosten, precisieaanvallen op VN scholen. De gevolgen van oorlog waar ook ter wereld zijn verschrikkelijk en klinken heel lang na. In dit detentiecentrum Zeist zitten veel mensen met hun eigen herinneringen aan oorlogssituaties, honger en geweld. Zijn we er ook voor hen? Met deze wake vragen we aandacht voor hun situatie en pleiten we voor een humanitair vreemdelingenbeleid. Dat is bitter hard nodig. De respectvolle en ontwapenende manier waarmee de Nederlandse overheid de omgekomen mensen behandelt op hun tocht de afgelopen dagen naar de identificatie in Hilversum maakt in de hele wereld een overgetelijke indruk. Zorgzaamheid en respect voor de dode slachtoffers. Wij staan hier om in stilte hartstochtelijk te pleiten voor het handhaven van deze zorgzaamheid en respect. Ook voor levende slachtoffers, zoals veel uitgeprocedeerden en opgesloten gedetineerden. Wij kunnen niet anders.

College voor de Rechten van de Mens: Dit hoge college van staat rapporteert over de mensenrechten in Nederland in 2013. Het College ziet onder andere de volgende ontwikkelingen ( of het gebrek eraan): . Vreemdelingen blijven een kwetsbare groep. Vreemdelingendetentie en grensdetentie wordt nog steeds niet als uiterst middel ingezet. Aanpassing van de wet is hiervoor nodig.

* Voor vreemdelingen in nood moeten basale levensbehoeften beschikbaar zijn.

* Een buitenschuldvergunning moet verleend worden als de ambassade na 1 jaar nog niet antwoordde.

* De feitelijke beschikbaarheid van medische zorg in het herkomstland moet telkens meegewogen worden bij aanvragen voor een medische vergunning.

* Om huishoudelijke werkers ook toegang te geven tot sociale zekerheid is spoedige bekrachtiging en uitvoering van de International Labour Organisation (ILO) Verdrag 189 nodig.

Medicins du Monde onderzocht de toegang tot zorg voor kwetsbare groepen in Europa – focus op zwangere vrouwen en kinderen:

‘Voor veel zwangere vrouwen die illegaal in Nederland verblijven, is de weg naar de verloskundige moeilijk te vinden. Zij komen vervolgens laat in zorg, wat vaak aanleiding geeft om de verdere zwangerschapscontrole bij de gynaecoloog te laten plaatsvinden’, licht Annette Hoogerbrugge, coördinator zorgcentra Dokters van de Wereld toe. Omdat zwangere vrouwen die illegaal in het land verblijven geen ziektekostenverzekering hebben zijn de kosten van de begeleiding tijdens de zwangerschap en bevalling een probleem. ‘Door omstandigheden kunnen de vrouwen vaak niet thuis bevallen en een poliklinische bevalling kunnen ze niet betalen. Daarom wordt er een medische indicatie afgegeven – en worden de kosten gedragen door het ziekenhuis. Dit zijn onnodig hoge kosten.’

Dokters van de Wereld sprak met 84 zwangere vrouwen in Amsterdam en Den Haag. Zij kwamen vooral uit Nigeria, Ghana, en Suriname en wonen al lang (7jaar) in Nederland.

Gemeente Utrecht betaalt ook voor eigen bijdrage medicijnen

N.a.v. vragen van PvdA en Groen Links heeft de gemeente Utrecht op 18 juni besloten de eigen bijdrage voor medicijnen van ongedocumenteerden te betalen, tot 1 januari. Gemeente Utrecht volgt daarmee eerdere initiatieven van Groningen, Eindhoven, Nijmegen, Arnhem, Amsterdam, Rotterdam en den Bosch. Augustus: Outlawed – Film over uitgeprocedeerde vluchtelingen https://www.youtube.com/embed/jbiaUVvC7V0 Deze film van 7 studenten van de Universiteit Utrecht duurt 52 minuten en laat o.m. Annemarie Busser (Amnesty International) en ‘We zijn hier’ aan het woord en gaat ook over kunst als brug naar de toekomst van onze samenleving.

Bijdrage Amnesty Amersfoort

Suicide van een Armeense asielzoeker

 mei 2014

Vorige week werden we allemaal weer opgeschrikt door dit bericht in de landelijke pers.

1. De NRC kopt 23 april op de voorpagina: “Weer zelfmoord asielzoeker”. En “Kamerleden geschokt, debat gevraagd”.

2. En het AD op 25 april: ‘Teeven kiest tegenaanval na dood Armeniër: “Niet mijn schuld als iemand in het bos zelfmoord pleegt”. Een politiek correcte uitspraak? Maar moreel ethisch gezien toch uiterst dubieus standpunt! Of kan hij beschouwd worden als de Pilatus van onze tijd? Moet dit ernstige voorval weer als een incident worden beschouwd? Of worden de gevolgen van het rigide Nederlandse beleid t.a.v. de vluchtelingen meer en meer zichtbaar en zijn de toegezegde verbeteringen alleen cosmetisch en op moleculair niveau? Allemaal vragen!

3. Eerlijkheidshalve dient vermeld te worden dat de Elsevier een andere groep medelanders vertegenwoordigt: Gertjan van Schoonhoven schrijft op 24 april op het blog: “Politiek slaat een slaatje uit zelfmoord zwaar psychotische asielzoeker” Dat het complexe Nederlandse asielbeleid schandelijk inhumaan zou zijn, valt moeilijk vol te houden. Slechts een klein deel van hen die mogen blijven, om maar wat te noemen, is daadwerkelijk politiek vluchteling. Verreweg de meeste asielzoekers zijn dat niet, maar mogen blijven om wat niet voor niks humanitaire redenen heet. Met zogeheten ‘pardonnen’ strijkt Nederland bovendien geregeld over het hart voor diegenen die zelfs volgens de toch al humane regels – en de rechter – geen recht hebben op een verblijfsvergunning. Gaat er een keer iets mis, zoals met de zelfmoord van de Russische asielzoeker Aleksandr Dolmatov, dan volgt een groot onderzoek, zoals in dit geval door de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV). Het op 24 april 2014 verschenen, grondige eindrapport Veiligheid voor vreemdelingen stelt vast dat vluchtelingen hier veilig zijn, maar put zich desondanks uit in aanbevelingen om incidenten als die met Dolmatov te voorkomen. Waar je als buitenstaander zo langzamerhand dan ook een beetje onpasselijk van wordt, is de schandaalsfeer die door sommige asieladvocaten en sommige politieke partijen wordt gecreëerd rond het asielbeleid en verantwoordelijk staatssecretaris Fred Teeven (VVD). Nu weer met de treurige zelfmoord van een Armeense asielzoeker, in een bos nabij een asielzoekerscentrum bij Deventer.

Ondanks al het politiek gekrakeel, stel ik vast dat het gaat om een mens die in ernstige nood was. Een suïcide kun je niet altijd voorkomen. Maar hij kon dit leven in deze situatie in Nederland niet meer aan. Is er wel alles uit de kast gehaald om deze man bij te staan. Voor zover ik kon nagaan was er geen psychiatrische begeleiding!

Zijn daad groeit voor ons uit tot een oproep aan de bestuurders van dit land gehoor te geven aan de uitspraken van het Hof Straatsburg de mensenrechten voor asielzoekers te verbeteren. Of zoals Eduard Nasarsky van Amnesty Nederland zeer recent op de radio benadrukte dat de toegezegde verbeteringen maar zeer minimaal zijn en de schendingen van de mensenrechten nog talrijk zijn! Daarom wil ik voor hem en vele anderen een gedicht voordragen.

Psalm 9 gezien door het oog van Karel Eijkman: “Laat de Volkeren weten dat zij mensen zijn.” (Uit: “Een knipoog van u zou al helpen”. Bij iedere psalm een gedicht)

Als mensen er niets van willen weten

En dat liever bij borrelhapjes vergeten

Laat, Heer, de mensen weten dat zij mensen zijn.

Als mensen omwille van bisnis en zaken

Alleen om uit hun problemen te raken

In staat zijn anderen kapot te maken

Laat, Heer, de mensen weten dat zij mensen zijn.

Als mensen de aarde niet willen bearen

Hun eigen omgeving niet eens meer sparen

Maar zich op funshoppen blind staren

Laat, Heer, de mensen weten dat zij mensen zijn.

Als mensen hele volken eruit willen vechten

Of ze onderdrukken tot machteloze knechten

Zonder recht op levensrechten

Laat, Heer, de mensen weten dat zij mensen zijn.

Vrijheid

4 mei 2014

Straks om 8 uur zal het even stil worden in Nederland. Twee minuten stilte, want op deze dag, 4 mei, herdenken we hen die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen of vermoord.

Sommigen kennen uit eigen ervaring of uit verhalen nog de angst van die donkere dagen.

Het is goed om elkaar eraan te herinneren wat bezetting en onvrijheid betekenen.

En morgen 5 mei vieren we dan samen de bevrijding.

De jaarlijkse viering van de bevrijding in 1945, laat ook na 70 jaar zien hoe belangrijk vrijheid is.

Vrede en vrijheid zijn een kostbaar goed en ze zijn nooit vanzelfsprekend.

Het roept steeds de vraag op: hoe gaan wij om met vrede en vrijheid en hoe geven wij die door, in de wereld van vandaag en van morgen.

‘De strijd voor rechtvaardigheid is nooit over.

De strijd voor vrijheid begint elke dag opnieuw.

In jezelf. En in de samenleving.’

– dat zei oud-generaal Peter van Uhm vorig jaar op 4 mei.

En nu staan we hier dan samen voor de hekken van een detentiecentrum.

Hierachter leven mensen die op zoek zijn gegaan naar veiligheid en vrijheid.

En nu zijn ze hier zonder toestemming, illegaal op Nederlands grondgebied.

We noemen ze ‘vreemdelingen’, maar wat hun achtergrond ook is: ze zijn mensen als wij, op zoek naar een beetje geluk in een vaak verwarde wereld.

Mensen zonder verblijfsvergunning, terecht gekomen in een land waar ze ‘verwijderbare vreemdelingen’ worden genoemd, waar ze verblijven op een ‘vrijheidbeperkende locatie’ en waar alles gericht is op hun vertrek, zo nodig ‘gedwongen’

En zo zijn ze onvrij in een vrij land. Dat is wrang.

Er schuurt en er knarst iets op deze plek.

In elk geval mogen we de mensen die achter deze hekken en muren zitten niet aan hun lot overlaten.

En het blijft pijnlijk dat we hen betitelen als ‘illegaal’, ‘verwijderbaar’ of ‘vreemd’

Dat zij in hun vrijheid beperkt worden betekent ook wat voor óns.

Want vrij ben je niet alleen. Niemand van ons is vrij in zijn eentje. We zijn verbonden met elkaar als mens en we zijn als mensen op elkaar aangewezen.

De pijn van de ander kan ons niet onverschillig laten.

Vrijheid betekent ook: blijven geloven in solidariteit en verdraagzaamheid. 

Vrijheid staat of valt bij de ruimte die we elkaar bieden. En elke samenleving waarin we iets willen opbouwen, vraagt van ons dat we elkaar als mens accepteren.

Velen kwamen de eeuwen door, tot op van vandaag, naar ons land met de droom hier vrijheid te vinden.

Velen moeten nu ervaren hoe hun droom hier uiteenspat.

Dat is wrang.

Maar wij willen de hoop op vrede en vrijheid, het geloof in de goede van de mens juist op deze zondag levend houden.

Op deze 4de mei van 2014 beseffen we meer dan ooit dat vrijheid een kostbaar goed is, dat niemand vrij is in zijn eentje en dat het daarom een dure plicht is om mens te zijn en te blijven voor elkaar.

Yko van der Goot